Przejdź do treści
ZleceniaDlaModelek

Umowa o wykorzystanie wizerunku z modelką, co musi zawierać

Umowa o wykorzystanie wizerunku to dokument, który rozstrzyga, gdzie, jak długo i za ile firma może pokazywać zdjęcia albo nagrania z modelką. Bez niej sesja kończy się plikami, których formalnie nie wolno użyć w reklamie, albo sporem po roku, gdy zdjęcie wciąż wisi na billboardzie. Poniżej opisujemy elementy, które powinna mieć każda taka umowa, oraz błędy, które najczęściej wracają w sporach o wizerunek.

Dlaczego zgoda ustna nie wystarcza

Rozpowszechnianie wizerunku co do zasady wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy osoba otrzymała zapłatę za pozowanie i nie zastrzegła inaczej, ale ten wyjątek nie mówi nic o zakresie. Czy zapłata za sesję katalogową obejmuje kampanię telewizyjną? Czy obejmuje rynek niemiecki? Na te pytania odpowiada tylko pisemna umowa. Forma pisemna albo dokumentowa daje też dowód, który przyda się przy reklamacji klienta albo pytaniu platformy reklamowej o prawa do materiału.

Strony, przedmiot i materiał objęty umową

Umowa zaczyna się od oznaczenia stron, czyli firmy zlecającej i pełnoletniej modelki, oraz opisu materiału. Warto wskazać datę i miejsce sesji, rodzaj materiału (zdjęcia, wideo, nagranie głosu) i to, czy umowa obejmuje także kadry odrzucone przy selekcji. Dobrze opisany przedmiot zamyka drogę do sporu o to, które ujęcia wolno publikować.

Pola eksploatacji wizerunku

Pola eksploatacji to lista sposobów, w jakie firma może korzystać z wizerunku. Zapis „na wszystkich polach” jest ryzykowny, bo przy sporze bywa interpretowany na korzyść modelki. Lepiej wymienić je wprost:

  • strona internetowa i sklep internetowy,
  • media społecznościowe marki, w tym płatne reklamy,
  • druk, czyli katalogi, ulotki, opakowania i plakaty,
  • reklama zewnętrzna, np. billboardy i ekrany w galeriach handlowych,
  • telewizja i reklama wideo w internecie,
  • materiały dla partnerów handlowych i dystrybutorów,
  • prawo do obróbki, kadrowania i retuszu bez zmiany charakteru wizerunku.

Każde pole to osobna wartość, więc szerszy zakres oznacza zwykle wyższe wynagrodzenie. Na stronie modelki do reklamy opisujemy, jak dobrać pola do kampanii TV i internetowej.

Czas licencji i terytorium

Czas licencji określa się datą końcową albo okresem liczonym od pierwszej publikacji, np. rok albo dwa lata. Umowa bez terminu bywa wypowiadana, więc lepiej ustalić go z góry i dopisać, co dzieje się po jego upływie: czy firma usuwa materiał z kanałów, które kontroluje, czy może zostawić archiwalne posty. Terytorium to obszar, na którym działa licencja, czyli Polska, Unia Europejska albo cały świat. Przy reklamie w internecie terytorium trudno ograniczyć technicznie, dlatego warto wpisać kraje kierowania kampanii.

Wynagrodzenie za pracę i za licencję

Najczystszy układ to rozdzielenie dwóch kwot: wynagrodzenia za udział w sesji i wynagrodzenia za licencję wizerunku. Dzięki temu przedłużenie licencji po roku nie wymaga renegocjacji całej umowy, a modelka widzi, za co dostaje pieniądze. Umowa powinna wskazać termin płatności, sposób rozliczenia i to, czy kwoty są brutto. Przy planowaniu budżetu dodatek za licencję warto liczyć jako procent od wynagrodzenia za pracę, co pokazujemy we wpisie o tym, ile kosztuje hostessa na targi.

Zgoda RODO i dane osobowe modelki

Umowa licencyjna to jedno, a przetwarzanie danych osobowych w procesie castingu to drugie. Zgłoszenie zawiera imię, zdjęcia, wymiary i dane kontaktowe, więc firma potrzebuje informacji o przetwarzaniu i, tam gdzie to wymagane, zgody. Dobra praktyka obejmuje:

  • informację, kto przetwarza dane i w jakim celu,
  • okres przechowywania zgłoszeń osób, które nie zostały wybrane,
  • dostęp do zgłoszeń tylko dla zespołu prowadzącego zlecenie,
  • możliwość wycofania zgody i usunięcia zgłoszenia,
  • rejestr zgód i podpisanych umów, który pozwala odpowiedzieć na pytanie, kto i na co się zgodził.

Jak przechowujemy zgłoszenia i zgody, opisujemy na stronie bezpieczeństwo.

Najczęstsze błędy w umowach wizerunkowych, które wracają w sporach, to:

  • Brak terminu licencji i brak zapisu, co po jego upływie.
  • Pola eksploatacji opisane ogólnikiem zamiast listy.
  • Jedna kwota za wszystko, bez rozdzielenia pracy i licencji.
  • Umowa podpisana po publikacji, a nie przed sesją.
  • Brak potwierdzenia pełnoletności modelki.